Bitwa o Napoleonice (raport bitewny)

„…na końcu pragnę zaznaczyć, że osłabienie naszej armii na półwyspie Iberyjskim może spowodować opłakane skutki, łącznie z koniecznością oddania Portugalii w ręce nieprzyjaciela. Wysłanie ekspedycji na Morze Bałtyckie skończy się taką samą katastrofą logistyczną jak wyprawa na Walcheren. Kiedy przeciwnik osłabia swoje siły w Hiszpanii należy skoncentrować wszystkie siły w jednym punkcie i zadać mu tutaj ostateczny cios, a nie rozpraszać nasz wysiłek. Losy wojny rozstrzygną się nie pod Rygą, lecz na wyżynach Kastylii. Dlatego jeszcze raz proszę Jego Lordowską Mość o zmianę tej fatalnej decyzji”.
Podpisano: Sir Arthur Wellesley, Xiążę Wellington.

„…zmagając się z bałtyckim sztormem miałem wrażenie, że nasza armia jest zgubiona, a ja nie byłem nigdy tak blisko śmierci, jak w trakcie bitwy pod La Corunną, gdym został ranny”.
Sir John Moore.

„…co się zaś tyczy ostatnich zaleceń Jego Cesarskiej Mości, to polecamy, aby Jego Xiążęca Mość detaszował natychmiast wcześniej opisane siły na północny teren działań”
Podpisano: Marszałek Louis Alexandre Berthier, Xiążę Neuchatel i Wagram.

„…rosyjska pogoda wprawiała mnie w reumatyczne bóle, a najbardziej wydawało się, że czuję boleści, tam gdzie ich być nie mogło, w mojej nieistniejącej nodze.”
Marszałek Jean Lannes, fragment listu.

Tym krótkim wprowadzeniem z historii alternatywnej możemy rozpocząć relację z bitwy o Napoleonice.

„…dziwna to była batalia, jakiej jeszcze nie widziała epoka. Na przeciw siebie stanęły cztery różne armie, kierujące się czterema różnymi filozofiami działań. Z jednej strony Rosjanie, ciągle opierający się na słowach Suworowa o głupiej kuli i zuchu bagnecie, choć polegający też na swojej silnej artylerii, obok nich Anglicy pod komendą generała Johna Moore’a, który cudem uniknął śmierci kilka lat wcześniej pod La Corunną. Długa rekonwalescencja sprawiła, że komendę w Hiszpanii przejął Wellesley, a Moore po wyzdrowieniu pozostał bezrobotny. Dlatego sam wysunął propozycję żeby wspomóc Rosjan pod Rygą, bo przegrana Rosji oznaczałaby całkowitą dominację Francji i nie pomogłyby zwycięstwa Wellingtona w Hiszpanii. Oczywiście Sir Arthur protestował, ale łasy na dowództwo Moore miał silnych popleczników w rządzie i jego prośba przeszła. Lord Liverpool mianował go dowódcą ekspedycji do Rygi.
Z drugiej strony walczyli Francuzi, którzy mogli pochwalić się bardzo dobrym dowództwem, dotychczasowego wodza, marszałka Macdonalda zastąpił Massena, a Macdonald objął dowództwo nad piechotą. Towarzyszył mu książę Eugeniusz i Lannes, który mimo utraty nogi pod Aspern, nadal sprawował aktywne dowództwo. Sojusznikami Francuzów byli Austriacy, oddelegowani z korpusu posiłkowego feldmarszałka Schwarzenberga. Na życzenie Napoleona na czele ich wojska stanął Książę Józef (Napoleon pragnął kogoś z rodziny królewskiej, choć nie koniecznie Józefa).
Zresztą Rosjanie też mieli dobrych wodzów, Wittgensteina, który objął komendę całości, czy Ostermanna Tołstoja. Niestety piechotą dowodził fatalny admirał Cziczagow.

(…)
Obie armie starły się w pobliżu wsi, którą niedawno mieszkająca tam polska mniejszość ochrzciła „Napoleonicami”, na cześć Cesarza Francuzów, spodziewając się uzyskać z tego pewne profity, ale też licząc na lepszą dolę, niż pod rządami carskich biuralistów.”

Adam Bielecki „Dziwny rok 1812”, Warszawa 1983., s. 178.

Widok na pole bitwy. Po prawej stronie siły Wielkiej Armii. Na pierwszym planie Francuzi, dywizja piechoty i dwie dywizje jazdy (jedna to kirasjerzy i polscy ułani, druga to dragoni). Na drugim planie Austriacy, pozbawieni wsparcia kawalerii, za to z silną piechotą. Po lewej stronie Rosjanie, piechota i silna jazda, powyżej Brytyjczycy. W centralnym punkcie pola bitwy wioska Napoleonice, z inflancką architekturą. Wzdłuż pola bitwy prowadzi droga. Na dalekim końcu pola bitwy widoczne liczne wzgórza.
Brytyjczycy; piechota i artyleria. Przeciwnikiem sir Johna Moore'a mieli być Austriacy.
Brytyjczycy; piechota i artyleria. Przeciwnikiem sir Johna Moore’a mieli być Austriacy.
Rosyjska kawaleria, która usytuowała się na prawym skrzydle koalicji.
Rosyjska kawaleria, która usytuowała się na prawym skrzydle koalicji.
Na przeciwko Rosjan i Napoleonic stanęli Francuzi, którzy chcieli jak najszybciej wkroczyć do wioski.
Na przeciwko Rosjan i Napoleonic stanęli Francuzi, którzy chcieli jak najszybciej wkroczyć do wioski.
Widok z Napoleonic na nacierających Francuzów.
Widok z Napoleonic na nacierających Francuzów.
Austriacki korpus księcia Józefa usytuował się na prawym skrzydle sprzymierzonych. Pozbawiony jazdy miał małe możliwości manewru, chociaż rekompensował to dużą siłą ognia.
Austriacki korpus księcia Józefa usytuował się na prawym skrzydle sprzymierzonych. Pozbawiony jazdy miał małe możliwości manewru, chociaż rekompensował to dużą siłą ognia.
Lukę pomiędzy Austriakami, a francuską piechotą wypełniała francuska jazda. Dywizja dragonów (jedna brygada) oraz dywizja jazdy ciężkiej (karabinierzy i polscy ułani po jednej brygadzie).
Lukę pomiędzy Austriakami, a francuską piechotą wypełniała francuska jazda. Dywizja dragonów (jedna brygada) oraz dywizja jazdy ciężkiej (karabinierzy i polscy ułani po jednej brygadzie).
Bitwa rozpoczęła się. Rosjanie gwałtownie ruszyli ku Napoleonicom. Rosyjska dywizja piechoty miała klasyczny skład, dwie brygady piechoty, brygada jegrów i dwie baterie artylerii.
Bitwa rozpoczęła się. Rosjanie gwałtownie ruszyli ku Napoleonicom. Rosyjska dywizja piechoty miała klasyczny skład, dwie brygady piechoty, brygada jegrów i dwie baterie artylerii.
Ku Napoleonicom ruszyli również Francuzi, ale mieli nieco dalszą drogę do przebycia.
Ku Napoleonicom ruszyli również Francuzi, ale mieli nieco dalszą drogę do przebycia.
Francuzi nacierają w kierunku na Napoleonice. Widać, jak trudny teren połamał ich szyki, niektóre brygady wysforowały się do przodu.
Francuzi nacierają w kierunku na Napoleonice. Widać, jak trudny teren połamał ich szyki, niektóre brygady wysforowały się do przodu.
Tymczasem Rosjanie wykonali zaskakujący manewr. Ich kawaleria przeszła za plecami piechoty z prawego skrzydła do centrum, stając w ten sposób na przeciwko francuskiej jazdy i tworząc łącznik między Rosjanami, a Brytyjczykami.
Tymczasem Rosjanie wykonali zaskakujący manewr. Ich kawaleria przeszła za plecami piechoty z prawego skrzydła do centrum, stając w ten sposób na przeciwko francuskiej jazdy i tworząc łącznik między Rosjanami, a Brytyjczykami.
Tymczasem Brytyjczycy zajęli wzgórza po jednej stronie drogi. Ich kawaleria, korzystając z wolnego tempa Austriaków, ruszyła na drugą stronę drogi i zajęła wzgórze flankujące cesarskich.
Tymczasem Brytyjczycy zajęli wzgórza po jednej stronie drogi. Ich kawaleria, korzystając z wolnego tempa Austriaków, ruszyła na drugą stronę drogi i zajęła wzgórze flankujące cesarskich.
Brytyjczycy na wzgórzu.
Brytyjczycy na wzgórzu.
Austriacy ruszali się dosyć ociężale, ich liczne brygady miały trudności w manewrowaniu w ciasnym przesmyku między dużą górą, a lasem.
Austriacy ruszali się dosyć ociężale, ich liczne brygady miały trudności w manewrowaniu w ciasnym przesmyku między dużą górą, a lasem.
Tymczasem Rosjanie zbliżyli się do Napoleonic.
Tymczasem Rosjanie zbliżyli się do Napoleonic.
Podobnie Francuzi. Bitwa miała rozstrzygnąć się we wnętrzu wioski.
Podobnie Francuzi. Bitwa miała rozstrzygnąć się we wnętrzu wioski.
Tymczasem po drugiej stronie wydarzyło się wiele ciekawego. Brytyjczycy widząc wolne postępy Austriaków, zdecydowali się przejść na drugą stronę drogi i wejść na pole uprawne. Ich kawaleria flankowała cesarskich. Austriacy wysunęli do przodu grenzerów, którzy mieli być przynęta dla brytyjskiej kawalerii. Niestety niekompetencja austriackiego generała sprawiła, że dywizja piechota, która miała współpracować z grenzerami pozostała bierna. W konsekwencji brytyjska jazda zaszarżowała austriakich grenezerów. Szarża odbyła się z bliskiej odległości, nie było czasu na sformowanie czworoboku. Austriacy nie chcieli też stworzyć go wcześniej, bo w pobliżu znalazła się brytyjska artyleria. Grenzerzy, stojący w linii, nie zdali testu morale i ich ostrzał miał bardzo niską skuteczność, nie udało się powstrzymać brytyjskiej jazdy, która po prostu po nich przejechała, kompletnie rozbijając całą brygadę. Na drugim planie widać bezczynną austriacką piechotę.
Tymczasem po drugiej stronie wydarzyło się wiele ciekawego. Brytyjczycy widząc wolne postępy Austriaków, zdecydowali się przejść na drugą stronę drogi i wejść na pole uprawne. Ich kawaleria flankowała cesarskich. Austriacy wysunęli do przodu grenzerów, którzy mieli być przynęta dla brytyjskiej kawalerii. Niestety niekompetencja austriackiego generała sprawiła, że dywizja piechota, która miała współpracować z grenzerami pozostała bierna. W konsekwencji brytyjska jazda zaszarżowała austriakich grenezerów. Szarża odbyła się z bliskiej odległości, nie było czasu na sformowanie czworoboku. Austriacy nie chcieli też stworzyć go wcześniej, bo w pobliżu znalazła się brytyjska artyleria. Grenzerzy, stojący w linii, nie zdali testu morale i ich ostrzał miał bardzo niską skuteczność, nie udało się powstrzymać brytyjskiej jazdy, która po prostu po nich przejechała, kompletnie rozbijając całą brygadę.
Na drugim planie widać bezczynną austriacką piechotę.
Grenzerzy kontra brytyjska jazda.
Grenzerzy kontra brytyjska jazda.
Tymczasem piechota obu stron wkroczyła do Napoleonic. Dowódcy popełnili jednak błąd i wprowadzili do wioski też artylerię, która jest tam bezużyteczna.
Tymczasem piechota obu stron wkroczyła do Napoleonic. Dowódcy popełnili jednak błąd i wprowadzili do wioski też artylerię, która jest tam bezużyteczna.
Dokładnie w tym samym czasie, gdy Rosjanie ruszyli swoją kawalerię do centrum, Francuzi ruszyli swoją jazdę na skrzydło. Dragonów, którzy wysunęli się do przodu, przywitali flankową szarżą rosyjscy kirasjerzy, którzy wypchnęli ich za pole bitwy. Nagle sytuacja Francuzów stała się bardzo problematyczna. Między nimi, a Austriakami powstała wielka luka, a duża część ich jazdy przestała się liczyć.
Dokładnie w tym samym czasie, gdy Rosjanie ruszyli swoją kawalerię do centrum, Francuzi ruszyli swoją jazdę na skrzydło. Dragonów, którzy wysunęli się do przodu, przywitali flankową szarżą rosyjscy kirasjerzy, którzy wypchnęli ich za pole bitwy. Nagle sytuacja Francuzów stała się bardzo problematyczna. Między nimi, a Austriakami powstała wielka luka, a duża część ich jazdy przestała się liczyć.
Francuzi wchodzą do Napoleonic.
Francuzi wchodzą do Napoleonic. Na pierwszym planie karabinierzy i ułani.
Austriacka piechota wreszcie ruszyła się nieco do przodu.
Austriacka piechota wreszcie ruszyła się nieco do przodu.
Brytyjczycy na nich czekali. Na pierwszym planie zielone kurtki.
Brytyjczycy na nich czekali. Na pierwszym planie zielone kurtki.
Rosyjska piechota również wchodzi do wioski.
Rosyjska piechota również wchodzi do wioski.
Jeszcze jeden widok na Napoleonice.
Jeszcze jeden widok na Napoleonice.
Siły w wiosce przygotowały się do uderzenia.
Siły w wiosce przygotowały się do uderzenia.
Francuzi i Rosjanie na chwilę przed atakiem na bagnety.
Francuzi i Rosjanie na chwilę przed atakiem na bagnety.
Kiedy piechota starła się w wiosce, w innych miejscach nastąpiły dwa bardzo ważne wydarzenia. Rosyjska lekka jazda, korzystając z dziury w szyku sprzymierzonych, ruszyła dokładnie na wprost w kierunku podstawy operacyjnej Francuzów.
Kiedy piechota starła się w wiosce, w innych miejscach nastąpiły dwa bardzo ważne wydarzenia. Rosyjska lekka jazda, korzystając z dziury w szyku sprzymierzonych, ruszyła dokładnie na wprost w kierunku podstawy operacyjnej Francuzów.
Francuska jazda, korzystając z otwartego skrzydła, obeszła od tyłu Napoleonice. Nie skierowała się jednak na podstawę operacyjną Rosjan, tylko postanowiła zaatakować oddziały w wiosce.
Francuska jazda, korzystając z otwartego skrzydła, obeszła od tyłu Napoleonice. Nie skierowała się jednak na podstawę operacyjną Rosjan, tylko postanowiła zaatakować oddziały w wiosce.
Po lewej stronie u góry jest widoczna rosyjska lekka jazda, która zmierza ku podstawie operacyjnej Francuzów. Dodatkowo jedna z francuskich brygad piechoty została zmuszona do zatrzymania się i odpowiedzenia na manewry Rosjan, co uniemożliwiło jej atak na wioskę.
Po lewej stronie u góry jest widoczna rosyjska lekka jazda, która zmierza ku podstawie operacyjnej Francuzów. Dodatkowo jedna z francuskich brygad piechoty została zmuszona do zatrzymania się i odpowiedzenia na manewry Rosjan, co uniemożliwiło jej atak na wioskę.
Walki w wiosce.
Walki w wiosce.
Tymczasem na pole bitwy wrócili rosyjscy kirasjerzy, którzy ścigali wcześniej dragonów.
Tymczasem na pole bitwy wrócili rosyjscy kirasjerzy, którzy ścigali wcześniej dragonów.
Rosyjska lekka jazda zajęła podstawę operacyjną Francuzów. Nieco u góry widać austriackich grenadierów, którzy idą na pomoc Francuzom. Zagrożenie ze strony brytyjskiej i rosyjskiej jazdy sprawiło, że musieli poruszać się w czworoboku, co zwolniło ich marsz.
Rosyjska lekka jazda zajęła podstawę operacyjną Francuzów. Nieco u góry widać austriackich grenadierów, którzy idą na pomoc Francuzom. Zagrożenie ze strony brytyjskiej i rosyjskiej jazdy sprawiło, że musieli poruszać się w czworoboku, co zwolniło ich marsz.
Dzięki kawalerii Francuzi zaczęli przeważać w wiosce. Ich morale jednak zmniejszyło się niesamowicie, gdy stracili podstawę operacyjną.
Dzięki kawalerii Francuzi zaczęli przeważać w wiosce. Ich morale jednak zmniejszyło się niesamowicie, gdy stracili podstawę operacyjną.
Austriacy rozwinęli brygadę piechoty w linię i ruszyli do przodu. Bardzo wolno... Powyżej widać wzgórze, które musieli ominąć.
Austriacy rozwinęli brygadę piechoty w linię i ruszyli do przodu. Bardzo wolno… Powyżej widać wzgórze, które musieli ominąć.
Tymczasem Brytyjczycy wycofali się...
Tymczasem Brytyjczycy wycofali się…
Wycofujący się Brytyjczycy. Niedługo przejdą znowu na drugą stronę drogi.
Wycofujący się Brytyjczycy. Niedługo przejdą znowu na drugą stronę drogi. Austriacka artyleria wyeliminowała brytyjskie działa, więc piechota wolała cofnąć się w stronę wzgórza po drugiej stronie drogi.
Austriacy i obserwujący ich sir John Moore.
Austriacy i obserwujący ich sir John Moore.
Krwawe walki w wiosce, pozostało już niewiele jednostek.
Krwawe walki w wiosce, pozostało już niewiele jednostek.
Schemat ruchów wojsk. Strzałki przerywane pokazują drugą fazę bitwy.
Schemat ruchów wojsk. Strzałki przerywane pokazują drugą fazę bitwy.

Niestety nie mamy zdjęć ostatniej tury bitwy.

Brytyjczycy wycofali się na swoją stronę drogi i zajęli ponownie wzgórze. Austriacy powoli ruszali się do przodu, mając przed sobą do przejścia pole. Austriaccy grenadierzy ruszali się powoli w kierunku francuskiej podstawy operacyjnej, ale nadal byli daleko. Tymczasem brytyjska kawaleria rozpoczęła manewr oskrzydlający na austriacką podstawę operacyjną, z tymże Austriacy mieli w rezerwie jedną brygadę piechoty z dywizji piechoty i mogli się tam obronić.

Tymczasem Francuzi praktycznie zajęli wioskę, choć nie wyparli z niej Rosjan kompletnie, w dodatku powrót rosyjskich kirasjerów znowu utrudnił walki. Cała francuska brygada piechoty została wyłączona ze starć o Napoleonice, gdyż ruszała się w kierunku rosyjskiej jazdy, żeby chronić swoją podstawę operacyjną. Ich ruchy odbywały się w czworoboku, w dodatku na polu uprawnym, zatem były baaardzo wolne.

Francuskie morale bardzo spadło, ale trzymało się jeszcze na niskim poziomie. Nie mieliśmy niestety czasu zagrać następnej, zapewne ostatniej tury, kiedy to Francuzi załamaliby się prawdopodobnie z powodu utraty morale, a Austriacy zostaliby sami.

Podsumowując:
1. Bardzo dobrze zadziałały nowe zasady walki w terenie zabudowany. Wreszcie dochodzi do starć wręcz i są one dosyć krwawe (choć bez przesady).
2. Kawaleria i manewr mają wielkie znaczenie, a morale armii działa bardzo fajnie.
3. Austriacy niewiele zdziałali, idąc w ciasnym terenie, poruszali się bardzo wolno. Muszę lepiej koordynować lekką i liniową piechotę u nich.
4. To była największa bitwa, jaką graliśmy, po stronie francusko – austriackiej było 18.700 żołnierzy, Brytyjczycy i Rosjanie wystawili 17.800 żołnierzy. Bitwa trwała 3 godziny, plus rozstawienie terenu. Myślę, że z tą dodatkową turą bitwę na 40 punktów można rozegrać w 4 godziny.
5. Jestem ciekaw czy podobają Wam się takie historyczne wprowadzenia, nawet jeśli są trochę science fiction. Jestem ciekaw, kto wyłapie najważniejsze zmiany do historii alternatywnej, którą tutaj przedstawiono 🙂

Dziękuję serdecznie Mateuszowi i Dardzinowi za grę oraz Dardzinowi za zdjęcia.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s